1szy konkurs MOLAB/FIXLAB PL – Figielki fotograficzne

Badania Figielków fotograficznych – nietypowych fotografii z zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie.

Projekt ma na celu rozpoznanie techniki wykonania, identyfikację treści oraz analizę stabilności i trwałości obrazu fotograficznego Figielków.

Figielki są obiektami wyjątkowymi. Istniejący obraz powstał nie podczas klasycznego procesu fotochemicznego, a w wyniku (najprawdopodobniej) wywołania obrazu parami palonego tytoniu (zgodnie z instrukcją obsługi papierek fotograficzny należało umieścić w ustniku papierosa, po którego wypaleniu ujawniał się obraz fotograficzny). Dokładna technika wykonania obiektów nie jest znana. Jeżeli badania potwierdzą obecność srebra w warstwie obrazu, będzie można zakładać, że fotografie powstały na skutek „odbielenia” srebra metalicznego fotografii klasycznie wykonanych, a następnie jego wywołania w procesie palenia. Pozwoli to w przyszłości na rozpoczęcie dalszej części badawczej poświęconej wywoływaniu srebrowych związków światłoczułych za pomocą par lub temperatury (technika fototermograficzna).

Obecnie obraz fotograficzny na większości obiektów jest nieczytelny, staje się widoczny podczas oględzin w świetle analitycznym (UV) i pozostaje czytelny (dochodzi do wywołania się substancji światłoczułej). Fotografie Figielków wykonane w świetle analitycznym pozwolą na dokumentację treści wyobrażeń niewidocznych obecnie gołym okiem. Mikrofedometria pozwoli ustalić trwałość obrazu fotograficznego, jednocześnie określić bezpieczne metody digitalizacji i odpowiedzieć na pytanie, jak zmienia się stabilność obrazu w zależności od stopnia jego wywołania (oraz czy sam proces ponownego wywoływania za pomocą światła jest bezpieczny i trwały).

1kMF-Figielki

Obiekty będące przedmiotem planowanych badań to odbitki fotograficzne na podłożu papierowym wykonane najprawdopodobniej w technice żelatynowo-srebrowej, wykonane w 1924r. Przy krawędziach fotografii znajdują się linie z perforacją, która miała ułatwić oderwanie poszczególnych obiektów od siebie, a następnie umieszczenie pojedynczego obrazu w filtrze papierosowym. Po wypaleniu papierosa ujawniał się obraz fotograficzny (na skutek działania substancji smolistych lub temperatury). Obraz nie był następnie utrwalany, co przekłada się na jego obecny zły stan zachowania i ciągłą aktywność (ujawnia się podczas wystawienia na działanie światła). Obraz fotograficzny posiada kolor żółto-brązowy; zachowany jest nierównomiernie, czasami dostrzegalne są bardziej kontrastowe partie. Zespół liczy 60 obiektów o wymiarach ok. 1,5 cm x 2,5 cm umieszczonych w pierwotnych kopertach ochronnych. Wraz z obiektami przechowywany jest raport policyjny mówiący o zarekwirowaniu Figielków ze względu na niesione przez nie treści pornograficzne.

Proponowane i wstępnie zaakceptowane badania:

  • Fotografia z zastosowaniem różnych źródeł promieniowania elektromagnetycznego
  • Mikrofedometria
  • Mapowanie fluorescencją rentgenowską (plamka 50 μm) – makroXRF