 |  Pamięci wymienne |
 Klawiatury |
 Peryferia |
Włodzisław Duch
, notatki do wykładów wstępnych, według książki Fascynujący świat komputerów | Pamięci wymienne |
Klawiatury |
Peryferia |
Wikipedia: komputer osobisty oraz sprzęt komputerowy
DVD-ROM lub CD-ROM w każdym komputerze, płyty DVD/CD 5,25" lub 3.5" single-CD
Rodzaje dysków optycznych i magnetooptycznych.
Optyczne: laser, element światłoczuły.
Magnetooptyczne: laser + głowica magnetyczna.
Zatrzęsienie formatów CD:
CD-R, CD-RW - najbardziej popularne.
VCD, Video CD - w zasadzie format CD-ROM dla zapisu wideo, do karaoke, w Japonii i Chinach bardziej popularne niż zwykłe CD, można je odtwarzać na PC z CD-ROM o prędkości 24x.
Inne spotykane formaty:
| Nazwa | Rok | Pojemność | Opis |
| CD | 1980 | 527 MB | Płyty kompaktowe formatu 5.25". do 80 minut przy 16-bitowym zapisie 44.4 kHz |
| CD-ROM | 1986 | 680 MB | Ok. 300.000 stron maszynopisu. |
| WORM | 1987 | 640 MB 6,5 GB | Jednokrotny zapis, do archiwizacji. WORM =Write Once Read Many. |
| CD-I | 1986 | Interakcyjny CD | |
| CD-ROM XA | 1989 | Rozszerzony standard CD-ROM, dane + muzyka | |
| CD-R | 1992 | 680 MB | CD-Recordable, jednokrotnie zapisywalny |
| MO | 1992 | 128 MB > 1 GB | Magnetooptyczne, różne realizacje |
| MD | 1992 | >100 MB | Poczatkowo tylko płyty audio, format 2" Obecnie również Data MD, 128-200 MB |
| DVD | 1996 | 4,7-17 GB | obejmuje DVD-ROM, Video, Audio |
| BD | 2004 | 25-50 GB | Blue Ray, HD Video, 12 cm i 8 cm o pojemności 25/50 GB |
| HD DVD | 2003 | 15-60 GB | HD DVD, do HD Video, 12 cm i 8 cm o pojemności 4.7/17.8 GB |
| VMD | 2007 | 20-100 GB | Versatile Multilayer Disk, wielowarstwowy zwykły DVD z czerwonym laserem! Tani. |
Szybkość: CD-ROM standard 1x = 150 kB/sek; zwykle 24x do 48x = 3.6-7.2 MB, ale to tylko w zewnętrznej części dysku!
CD-ROM wykorzystuje technikę CAV (Constant Angular Velocity), prawie 7000 obr/min, ok. 14x wewnętrzna i 32x zewnętrzna część dysku.
Odczyt wielogłowicowy umożliwia stałą szybkość 40x.
Najszybszy CD-ROM: Kenwood 72X TrueX z prędkością 72-krotną, ze względu na ograniczenia mechaniczne raczej szybciej nie będzie.
Dyski jednokrotnego zapisu CD-R, zastąpiły WORM.
Nagrywarki wypalają dziurki laserem (wypalarki).
Szybkości typowo 2-50x zapis, 6-50x odczyt.
Dyski CD-R bardzo tanie; uważać na maksymalną szybkość zapisu.
Trudności z odczytaniem: pojemność, napęd, program czytający.
Pojemności CD-R używane obecnie:
Programy CD-R pozwalają na zapis: dowolnych danych, kopii całego CD, kopii płyty audio, płyty Video CD lub MPEG, albumu zdjęć dla odtwarzaczy DVD/VCD.
ASPI - Advanced SCSI Programming Interface - firmy Adaptec, interfejs programowy do kounikacji z urządzeniami SCSI i ATAPI.
Konieczne by można było zgrywać płyty kompaktowe cyfrowo.
Dyski wielokrotnie zapisywalne CD-RW, technologia magneto-optyczna.
Laser podgrzewa powierzchnię powyżej punktu Curie, głowica magnetyczna zapisuje bit, ale odczyt jest optyczny (skręcenie płaszczyzny polaryzacji światła), stąd niższe prędkości niż CD-R.
Typowe szybkości 2-24x zapis pierwszy, 2-12x powtórny, 16-48x odczyt.
Nie każdy CD-ROM je odczyta - trzeba zainstalować programik do odczytywania formatu UDF (Universal Data Format).
Dyski CD-RW są najtańszym nośnikiem wielokrotnego użytku (oprócz taśm).
Formatowanie dysku CD-RW 2x trwa ponad godzinę, dysku 10x ok. 20 min.
Stabilność działania - coraz lepsza ale potrafią zawieszać system.
Dyskmeny - odtwarzacze płyt kompaktowych, obsługują CD-R, CD-RW, łącznie z dekompresją VCD i MP3; dyskmen to następca Walkmena.
Niektóre przenośne urządzenia tego rodzaju umożliwiają
nagrywanie na płytach CD-R.
Powoli wychodzą z użycia, zastępowane przez urządzenia na pamięci błyskowej lub dyskach twardych.
Dyski magnetooptyczne, czyli MO - prawie niezniszczalne!
Pojemności od 128 MB-10 GB, formaty 5.25" (czyli CD) lub 3.5" (dyskietek).
Szybkości - porównywalne z magnetycznymi.
Technologia PD (dwufazowa), Matsushita robi napędy MO pozwalające na odczyt dyskietek w napędach CD-ROM, pojemność 640 MB, więc podobnie jak CD-RW.
MD, MiniDyski MO, zapisują dane, muzykę (60-80 minut, z kompresją), grafikę.
Lanoswane głównie przez Sony od 1993 roku, ich popularność raczej słabnie.
Data MD około 200 MB.
Dyski półprzewodnikowe - od 2007 roku w notebookach dyski 32 GB, w drogich serwerach znacznie więcej, czas dostepu 60 mikrosekund, transfer > 50MB/s !
Cyfrowe dyski ogólnego przeznaczenia.
Standard obejmuje obecnie DVD-ROM, DVD-Video i DVD-Audio
(nadal rzadkie, SACD są bardziej popularne).
Opracowany przy współpracy 10 firm (7 japońskich, 2 europejskie, 1 z USA), o łącznych obrotach rzędu budżetu USA.
Zastępują CD-ROM, CD-I, CD muzyczne, VCD, Photo-CD, Sony Playstation i inne.
Zawierają zabezpieczenia przed kopiowaniem filmów - różne zabezpieczenia w różnych częściach świata - mało efektywne (jedynie w komercyjnych odtwarzaczach).
DVD Video:
MPEG-1, 352 na 240 piseli, 30 klatek/sek, pliki MPG lub MPEG
MPEG-2, 720 na 576 pikseli, 50 klatek na sekundę, na DVD jako pliki VOB (Video Object File).
DVD Audio: 7+1 kanałów, kwantyzacja 24 bitowa, częstość próbkowania 96 kHz - dla audiofili.
Można je odtwarzać na komputerze z dobrych zewnętrznych kart dźwiękowych (np. Creative Audigy, X-Fi), lub na niektórych odtwarzaczach DVD Video/Audio.
HDCD (High Definition Compatible Digital) - nowa 20-bitowa technologia nagrywania, na zwykłych CD lub DVD.
Pojemność 4,7 GB - 17 GB, dyski o większej pojemności nagrywane są dwustronnie i dwuwarstwowo.
Dla 4,7 GB pozwalają na zapis 133 minut wideo + 3 ścieżek dźwiękowych,
maksymalnie 8 ścieżek dźwiekowych + 32 podścieżki z napisami, menu itp; dowolny system TV, format obrazu 5:4 lub 16:9.
Minidyski DVD, format 3", pojemność 1,4 GB na stronę.
Standardowa prędkość 1,35 MB/s.
Napędy DVD pierwszej generacji: nie odtwarzały poprawnie CD-R i CD-RW.
Napędy drugiej generacji od 1998 roku, przenośne odtwarzacze DVD, ale urządzenia nagrywające dopiero w 1999.
Napędy combo, czyli DVD + nagrywarki CD-RW.
Są 3 standardy, większość napędów je obsługuje:
DVD+R i DVD+RW, lansowany przez HP, Philipsa i Sony od 2001 roku.
Czytany przez odtwarzacze DVD i komputerowe napędy, poj. 4,7 lub 9,7 GB (dwustronnie).
DVD-R i DVD-RW, standard Sony, zgodny z DVD-ROM, 3 GB.
DVD-RAM - Toshiba, od początku 1998,z dobrą korekcją błędów,
2.6 GB jednostronnie lub 5.2 GB dwustronnie, z odczytem formatów DVD-ROM, DVD-R, CD-ROM, CD-R, CD-RW, częściej stosowany w kamkoderach niż komputerach.
Żaden z nich nie znika, większość nagrywarek obsługuje DVD+RW i DVD-RW, ceny płyt są niskie.
Magnetowidy, a raczej płytowidy na DVD-RW i DVD+RW są w sprzedaży.
Era CD/DVD wkrótce minie?
Nowy format kompresji MPEG-4 na płycie CD-R mieści do 110 minut wideo.
Niebieskie lasery pozwoliły na dalsze zwiększenie gęstości zapisu do 27 lub 54GB już w 2003 roku, powinny się wkrótce znaleźć w sprzedaży.
Zapowiedziana technolgia dysków
DMD (Digital Multilayer Disc) może na nich umieścić do 100 GB.
Różnią się mocno szybkością zapisu i odczytu!
Niektóre karty są szybkie, ale wiele starszych zapisuje tylko 0.5 MB/s.
Np. karty SDHC klasy 2, 4, 6 gwarantują 2-6MB zapis/odczyt, ale najlepsze mogą być znacznie szybsze, nawet rzędu 20 MB/s.
Szybki rozwój pamięci na kartach głównie z powodu fotografii cyfrowej i odtwarzaczy MP3.
Porównanie kart pamięci (Wikipedia).
Dyskietki i dyski na półprzewodnikach
Stare dyskietki zanikają, niektóre komputery już nie mają napędu dyskietek, zastępowane przez CD-RW i DVD-RW.
Formatowanie: przygotowanie powierzchni magnetycznej do zapisu
Skorowidz, czyli FAT (File Allocation Table, tablica alokacji plików).
Szybkie formatowanie (quick format)
Bezpieczne formatowanie (safe format)
Rodzaje dyskietek:
SS - single side, DS - double side
SD - single density: 180 KB (5.25")
DD - double density: 360 KB (5.25") lub 720 KB (3.5"),
QD - quadruple density: 720 KB (5.25")
HD- high density: 1.2 MB (5.25") lub 1.44 MB (3.5")
Dyskietki 2.88 MB, niesformatowane 4 MB - lansowane przez IBM, nie przyjęły się
Organizacja danych:
ścieżki (40 lub 80); TPI = Tracks per inch=ścieżek na cal
sektory 0.5-2 KB/sektor, 9, 18 lub 36 sektorów/ścieżkę.
Sektor jest najmniejszym obszarem dysku czytanym lub zapisywanym.
Porady: unikać pól magnetycznych, nie łamać, nie zginać, nie dziurawić, formatować co parę lat.
| Typ | Pojemność | Szybkość | Port | Uwagi |
| Iomega Zip | 100-250 MB | 0,4-1,1 MB/s | Centronics, SCSI, USB | popularny (ponad 10 mln sprzedanych) |
| LS-120 | 120 MB | 0,3 MB/s | Centronics lub IDE | a:drive, czyta zwykłe dyskietki 1,4 MB |
| Sony HiFD | 200 MB | 1,2 MB/s zapis,
3,7 MB/s odczyt |
IDE/USB | czyta zwykłe dyskietki 1,4 MB; na rynku od wiosny 2000 |
| CD-R, RW | 650 MB | 0,3 MB/s zapis,
0,9 MB/s odczyt |
Centronics lub SCSI | odtwarzanie CD-R na CD-ROM,
CD-RW najtańszy wielokrotnie zapisywalny, czytany przez Dyskmeny |
| Iomega Jaz,
Jaz 2 |
1 GB
2 GB |
7,35 MB/s | SCSI | popularne |
| SyQuest SparQ
SyQuest SyJet |
1 GB
1,5 GB |
3,7/7,0 MB/s
5,7/7,7 MB/s |
SCSI | rzadkie |
| DVD-RAM | 2,6 GB | 1,34 MB/s | ATA/IDE, SCSI | będzie do 17 GB, czyta wszystkie CD |
| DVD-RW | 3,6 GB | 1,34 MB/s | ATA/IDE, SCSI | będzie do 17 GB, czyta wszystkie CD, drogi |
Minidyski Sony, też około 200 MB, głównie do muzyki, ale nowy format Sony (2004) ma mieć dyskietki rzędu 8 GB?
Duże ilości rzadko używanych danych, archiwizacja (backup) bardzo tanio i nie ulega łatwo starzeniu, chociaż przy obecnych cenach dysków coraz bardziej opłaca się używać dysków do archiwizacji.
Formaty taśm: duża różnorodność.
9-track tape: duże, gęstości 800, 1600 lub 6250 bitów/cal, 9 ścieżek - znaczenie historyczne.
Kasety magnetofonowe - w komputerach domowych.
Streamery: kasety 50-250 MB, taśma 0.25 cala
Exabyte, taśmy 8mm, QIC, Travan.
DAT (Digital Audio Tape): 1-2 GB bez kompresji danych, 10 MB na minutę, szybkie szukanie.
Malutkie napędy firmy Iomega z taśmami w kasetach, dołączane do portu równoległego, oferują spore pojemności (ok. 320 GB w 2007 r.) i szybkości archiwizacji.
Systemy pamięci hierarchicznej HSM,
Hierarchical
Storage
Management.
Klawiatury alfanumeryczne: jak w maszynach do pisania+klawisze funkcyjne.
Rodzaje klawiatur komputerowych: 83 do 104 klawiszy, czasami klawisze dodatkowe.
Etapy interpretacji: znak na klawiaturze => interpretacja przez program => przesyłanie na ekran => na drukarkę.
Układ QWERTY, w krajach niemieckojęzycznych QWERTZ, klawiatury francuskie czy belgijskie nieco bardziej odmienne, japońskie trudne w używaniu ...
Programowo można wybrać dowolne ustawienia klawiatury.
Polskie znaki:
klawiatura programisty: Alt+znak, np. prawy Alt+a = ą (uwaga: w niektórych notebookach brak prawego altu).
Użycie znaku martwego, np `a lub ~a => ą
Klawiatura maszynistki: znaki polskie pod specjalnymi, mało używana.
Klawiatury nietypowe: "ergonomiczne", pozornie dobre ale nie łatwo na nich pisać po polsku, ręce odpadają ...
Klawiatury szczególne: Dvoraka ma ustawienia liter sprzyjające szybkiemu pisaniu.
Klawiatura rozsuwana, pionowa, jednoręczna i klawiatury dla osób niepełnosprawnych.
Klawiatury wirtualne: sterowane myślami (powolne, rzędu 30 sek. na literę), sterowane ruchami palców w powietrzu, przekazujące drogą radiową dane do telefonów, PDA i komputerów, np. klawiatura Senseboard.
Klawiatura świetlna!
Parametry: ustawiane programowo
szybkość powtórzeń (RATE)
opóźnienie czasu reakcji klawisza (DELAY)
typ: rozszerzona (AT - ponad 100 klawiszy), standardowa (XT, ok. 80 klawiszy)
Połączenia: bezprzewodowe na podczerwień lub przewodem.
Nauka
pisania na klawiaturze (komputeropisanie)
jest podstawową umjejętnością usprawniającą pracę przy pomocy komputera.
Wiele ciekawych metod wprowadzania znaków na małych klawiaturach, np. w inteligentnych telefonach.
Myszy komputerowe: mechaniczne, optyczne, optomechaniczne, laserowe, "powietrzne", rozpoznające gesty.
Intellimouse, inteligentna mysz Microsoftu
Manipulatory kulowe (koty) - rzadkie.
Touchpad, panel dotykowy lub gładzik: dominuje w notebookach.
W notebookach stosowany jest też mały
drążek wskazujący (pointing stick).
Pióra świetlne, stosowane w pracach graficznych.
Prezentery: wskaźniki laserowe połączone z prostymi funkcjami typu przewijania strony.
Tabliczki graficzne, 100 linii/cm, zasilane z klawiatury
Bardziej precyzyjne tabliczki LCD, umożliwiają rysowanie bezpośrednio na ekranie LCD.
Touchscreens, czyli ekrany dotykowe.
Dżojstiki, game-pady, krzesła do gier, kierownice, fotele dla graczy, podłogi do podskoków ...
Do rysunku technicznego, CAD, są za dobre na wskaźniki.
Wysoka precyzja, rzędu 1000 linii/cm, 1024 poziomy oceny siły nacisku,
wysoka cena.
Typy: skanery ręczne, płaskie, bębnowe.
Standard TWAIN - wymiana informacji skaner - oprogramowanie.
Rozdzielczość optyczna od 300 dpi do 2400 dpi, interpolowana nawet ponad 9600.
Głębia kolorów 24 bity a nawet 36/42 bity.
Skanery USB, najczęściej spotykane.
Rzadziej na złącze SCSI.
Centronics - starsze, wolniejsze i blokujace działanie komputera przy transmisji danych.
Przystawki do slajdów i filmów pozwalają skanować wszystko!
Skanery przestrzenne (3D): medyczne lub specjalistyczne.
Skanery wieloliniowe w sklepach.
Zamiana grafiki na kody ASCII, umożliwiająca szukanie i edycję.
Dokładność rozpoznawania tekstu - zależnie od jakości druku.
Rozpoznawanie pisma ręcznego - w PDA nieźle, ale tylko drukowanego lub jednego użytkownika.
Rozpoznawanie kodów pocztowych z dokładnością do 99.8%, ale dowolnego pisma ręcznego jeszcze niezbyt praktyczne.
Niewielkie ręczne skanery połączone z OCR-em.
Pióro z pamięcią, słownikiem i portem podczerwonym; przekazuje teksty już po OCR do komputera!
Skanery przestrzenne 3D, np. skan czaszki; w połączeniu z drukarkami 3D mogą robić kopie obiektów przestrzennych.
Przykłady różnych modeli z Wikipedii
Rozdzielczość od 640x480 w starszych telefonach do 3000x4000 pikseli (12 Mpx) w sprzęcie amatorskim, przy 24 lub 32-bitowym kolorze.
Film 35 mm - klatka ma około 11-19 milionów pikseli (Mp), ale w praktyce zdjecia cyfrowe nawet przy 3 Mp są często lepsze, ostrzejsze, bez zadrapań czy innych defektów.
Tu jest szczegółowe porównanie tradycyjnych filmów i technologii cyfrowej.
Zwykle podawana jest liczba pikseli w CCD, od 1M piksela do 24M pikseli i więcej (60 Mp w aparatach komercyjnych to maksimum w 2011 roku).
Lustrzanki mają powyżej 10 Mp, a profesjonalne do 24 Mp.
Sony (2010): nowa kategria lustrzanek z nieruchomym lustrem pólprzepuszczalnym (SLT) lub bez lustra (NEX).
Jakość zdjęć od 1024x768 (czyli mniej niż 1 Mpiksela) jest wystarczająca do oglądania na ekranie, na ekranach HDTV widać zaledwie 2 Mp.
Im wiecej piseli tym sa mniejsze na matrycy, a więc większy szum kolorowy, zwłaszcza przy słabym oświetleniu!
Informacje o
wielkościach matryc są tutaj a o jakości
sensorów tutaj.
| Typowa rozdzielczość | 9,5 cm x 12,7 cm | 10 ,2 cm x 13,6 cm | 12,7 cm x 17,0 cm |
| > 1700 x 1250 | Wysoka, Fotograficzna | Wysoka, Fotograficzna | Wysoka, Fotograficzna |
| 1600 x 1200 | Wysoka, Fotograficzna | Wysoka, Fotograficzna | Średnia |
| 1024 x 768 | Wysoka, Fotograficzna | Średnia | Niska |
| 800 x 600 | Średnia | Niska | Niska |
| VGA, 640 x 480 | Niska | Niska | Niska |
Nośniki: karty pamięci">,
dyski, dyskietki, nawet CD-RW.
Karty CompactFlash, 128 MB do 32 GB.
Karty SD, Secure Digital, oraz SDHC, od 256M do 32GB,
Karty mikro-SD w telefonach.
Karty SmartMedia do 2 GB
Rzadziej: Sony Memory Stick (w aparatach Sony), Mutlimedia Card (MMC), karty XD
Przesyłanie danych: zwykle USB1 lub USB2 (duże różnice w szybkości), lub firewire.
Zewnętrzne czytniki kart są zwykle znacznie szybsze niż te wbudowane w komputery lub na kartach PC-Card.
Pamięć flash zamiast dyskietek: PenDrive, ThumbDrive, od 256 MB do 32 GB.
Formaty zdjęć: zwykle 3 poziomy kompresji do formatu JPG,
Wiele aparatów oferuje format RAW lub TIFF bez kompresji do profesjonalnej obróbki, ok. 3 MB/megapiksel, co umożliwia manipulacje poprawiające dynamikę obrazu.
Silicon Film, czyli aparat w kasecie do 
normalnej lustrzanki; nie przyjęła się, bo aparaty cyfrowe zastąpiły całkowicie klasyczne lustrzanki.
Casio Wirst - aparat cyfrowy w zegarku, ale tylko 120x120 pikesli.
Przystawki CCD do PDA, rozdzielczości rzędu VGA.
Technologia płynnych soczewek Phillipsa, bez części mechanicznych.
Przyszłość: killer application, czyli gwóźdź do trumny tradycyjnej fotografii?
Zapisywanie nie samego obrazu ale całego pola światła (Light Field, LF), nie trzeba nic regulować! Można uzyskać ostrośc na dowolnym obiekcie, zmieniać punkt widzenia i robić obrazy w 3 wymiarach.
Technologia LF Lytro (2011) - przykłady zdjęć.
Technologia SVPE (spatially varying pixel exposure), zmienna przysłona w różnych częściach obrazu, tak jak źrenica; wymaga sporych mocy obliczeniowych ale daje dużą dynamikę obrazu.
Duża dynamika obrazu: bez prześwietleń i przeczernień.
Świetne porównania jakości zdjęć (szum kolorowy, ostrość, czułość, jakość wideo):
Imaging Resource.
Standard cyfrowego wideo: DV, Digital Video (lub mini-DV).
Rozdzielczość 720x568 pikseli, 25 klatek/sek, lub Hi-definition 1366x720 i Full HD, 1920x1080.
Ponad 100.000 klatek na 60-min taśmie (mniejsza kompresja niż w MPEG-2).
Możliwość robienia zdjęć z komentarzem słownym, ok. 8 sek taśmy/zdjęcie.
Jest już wiele kamer z dyskiem twardym lub na pojemnych kartach CF lub SDHC.
Sony, Panasonic, JVC i inne firmy, robią kamery na taśmy, dyski nagrywalne (małe DVD-RW), dyski twarde lub pamięć stałą (karty SD lub CF), nie wymaga to części ruchomych.
Złącze Firewire (i-link) do komunikacji pomiędzy urządzeniami DV i komputerem.
Karty z interfejsem FireWire do przechwytywania: poniżej 100 USD, również karty PC-Card-Firewire.
Przechytywanie wideo z kamer analogowych: niektóre karty graficzne, tanie karty przechwytujące.
Programy przechwytujące działają z wszystkimi wersjami Windows i MacOS.
Tanie kamery do internetu lub ciągłej obserwacji, np.
Wideophone Intela
Dokładność rozpoznawania mowy ciągłej jest coraz lepsza, ale zwykle trzeba wytrenować system by nauczył się naszej wymowy.
Narzędzia Speech API dostępne do systemów Windows XP za darmo.
Tanie programy do dyktowania.
Jakość syntetycznej mowy może być bardzo dobra.
Stosowane techniki: synteza formantowa, synteza LPC (Linear Prediction Coding) i kodowanie Mozera.
Nagrywanie mowy: wiele programów pozwala zamienić komputer w dyktafon.
Kompresja dźwięku pozwala zapisać godzinę mowy/megabajt z dobrą jakością.
Urządzenia MP3 mają funkcje nagrywania, nie warto kupować specjalnych cyfrowych lub tasmowych dyktafonów.
Jakość druku: LQ - Letter Quality, zwykle ok. 300 dpi (dots per inch); NLQ - Near Letter Quality, draft quality - na brudno;
Szybkość drukowania, cps (characters per second) lub ppm (pages per minute)
Czcionki sprzętowe - wbudowane w ROM drukarki, uwaga na polskie znaki.
Czcionki programowe - ładowane do drukarki;
Opcje w sterownikach: podstawianie lub ładowanie czcionek.
Dołączanie drukarek: najczęściej przez port równoległy typu Centronix, w nowszych port Bitronics lub EPP.
Drukowanie i obróbka obrazów: informacje Hewlet-Packard Polska.
Drukowanie w sieciach komputerowych - szybkie przesyłanie karty sieciowe, zadania w kolejce, potrzebny serwer drukarki.
Sterowniki drukarek; standardy;
Przyciski kontrolne na drukarkach, zatrzymywanie drukarek laserowych;
DIP switches w drukarkach strumieniowych czy mozaikowych.
Drukarki uderzeniowe (impact), i nieuderzeniowe (non-impact)
Używane głównie do zastosowań biurowych - mogą drukować od razu kilka kopii.
Jakość i szybkość druku - 200 do 500 cps w trybie draft, 9, 18 i 24-igłowe.
Bufor pamięci drukarki rzędu 20kB do MB, wbudowane fonty różnych stron kodowych.
Standardy: IBM Graphics lub IBM Pro lub model FX 80 firmy Epson.
Hałas - w niektórych typach nie tak duży.
Jakość druku - nawet do 4800x2400 dpi!
Szybkość - do 28 ppm w trybie tekstowym.
Kolor - bardzo dobry, chociaż do zdjęć wymagane droższe tusze.
Specjalne wersje "photo printers", drukują bezpośrednio z kart pamięci, używają do 8 kolorów.
Duże zdjęcia - lepsza jakość z druku laserowego, ale to bardzo doroga technika.
Drukowanie wielkoformatowe.
Standardem w tej klasie drukarek są modele firmy Hewlett-Packard.
.jpg)
Pamięć konieczna do tworzenia obrazu całej strony.
Język opisu stron: PCL lub postscript.
Łatwe drukowanie na foliach do ksero.
Rozdzielczość typowa 600-1200 dpi, spotykane wyższe;
Szybkości druku 4-50 stron/min.
Hewlett-Packard, najbardziej popularne drukarki laserowe.
Niektóre drukarki wydzielają ozon, większe mają filtry.
Tak jak laserowe, np. firma Oki sprzedaje drukarki LED jako laserowe.
Jak elektryczne maszyny do pisania, hałaśliwe; już ich nie ma na rynku.
Stare już nie spotykane, teraz głównie przenośne i kolorowe, woskowe drukarki termiczne (thermal wax printers) wysokiej jakości.
Bardzo szybkie, ale skomplikowane i drogie, stosowane w dużych ośrodkach komputerowych.
Kiepska jakość (oprócz laserowych drukarek wierszowych), drukują dużo i szybko, stosowane w dużych ośrodkach komputerowych.
Drukarki fotograficzne: rozdzielczości 4800 x 1200 dpi,
termosublimacyjne lub cylitograficzne, specjalnie do zdjęć.
Drukarki elektronowe, bardzo szybkie.
Naświetlarki - profesjonalne urządzenia.
Drukowanie slajdów: digital film recorders, np. Lasergraphics, AGFA lub Matrix PCR.
Usługi drukarskie w Internecie: wiele firm robi slajdy z cyfrowych dokumentów lub zdjęć.
E-foto.pl i inne firmy robią świetne zdjecia z wysłanych plików.
Model kolorów CMYK.
Standard Pantone i Truematch - dopasowanie koloru przez podanie numeru.
Drukarki strumieniowe, termiczne lub piezoelektryczne typu „color wax" lub „thermal sublimation" (dye difussion).
Drukarki laserowe oferujące kolor: zwykłe kolorowe nadają się do grafiki, jakościowo nie dorównują dobrym drukarkom strumieniowym; specjalne laserowe do zdjęć są bardzo drogie.
Rysują kolorowymi pisakami, rysunki techniczne, plany, duże formaty.
HPGL, język sterowania ploterami, standard firmy Hewlett-Packard.
Plotery tnące - wycinanie folii nożami.
Spotykane standardy: CP 1250, Latin 2, Mazovia, 10 innych, ale raczej nie ISO-8859-2.
W drukarkach: fonty bitmapowe, wektorowe True Type, postscriptowe.
ATM i inne rasteryzery.
Semigraficzne możliwości drukarek mozaikowych - prosta grafika.
grafika na drukarkach laserowych i strumieniowych, osiągane rozdzielczości.
Bufor pamięci - wydzielony obszar, do którego kopiowany jest drukowany plik.
Spooler - program przesyłający pliki do drukarki, katalog Windows/Spool.
Pamięć RAM/ROM w drukarkach.
Postscript to język opisu wyglądu stron.
Drukarka postscriptowa: ma wbudowany mikroprocesor i program interpretujący polecenia tego języka, czyli przekształcający opis matematyczny czcionek i rysunków na raster do druku.
Zalety: jakość zależna tylko od mechanizmu drukującego, dowolne powiększenia bez utraty jakości.
Firma Adobe jest twórcą postscriptu poziomu 2 i 3.
Ghostscript jest programem na PC dokonującym interpretacji postscriptu w komputerze, Ghostview jest nakładką graficzną pozwalająca używać Ghostscriptu - pozwala to drukować pliki postscriptowe na dowolnej drukarce.
Inne interpretery i rasteryzery: ultrascript, displayscript, ATM.
Recenzje PC Magazine i innych pism: 100 Akcesoriów Sprzętowych.
Akcesoria często na kartach rozszerzeń.
Automatyczne konfigurowanie kart, Plug and Play (włącz i używaj) w Windows 95.
Dawniej procesory OverDrive, teraz rzadko stosowane, niezgodności w podstawkach do procesorów.
Nowe płyty główne w starych komputerach dają możliwość rozbudowy komputera.
Emulatory sprzętowe - dwa komputery w jednym, np. Mac lub Amiga w PC.
Koprocesory numeryczne: transputery, i860 - od czasów Pentium rzadko spotykane, ale ostatnio karierę robią karty graficzne jako koprocesory numeryczne, np.
karta NVidia Tesla.
Koprocesory graficzne - raczej do specjalnych zastosowań, zwykle są wystarczające w kartach graficznych.
Dekompresja sprzętowa MPEG-2 lub MP3, na kartach do notebooków.
Zasilacze różnią się poziomem hałasu; niektóre są niesłyszalne.
Wydajne wentylatory - coolery, montowane na mikroprocesorach i procesorze graficznym.
Inteligentne sterowanie poborem mocy w nowszych płytach głównych.
Akumulatory niklowo-kadmowe (NiCd), mają efekt pamięci: trzeba je wyładowywać do końca.
Litowe, droższe ale często spotykane; wytrzymują około 1000 pełnych ładowań, gwarancja w notebookach tylko na 1 rok, nie ma efektów pamięci.
Na wodorku niklu (NiMH) - niezbyt często.
Nowe technologie: akumulatory cynkowo-powietrzne, ładowarki akumulatorów działające na gaz, ładowarki na dynamo.
Poczatkowo słuchawkę telefoniczną wciskało się w gumowe obejmy i można było modulując dźwięk przesłać 300 bitów na sekundę ...
Korekcja błędów: standardy ITU-T V.42, MNP 3-4
Kompresja danych: standardy ITU-T V.42bis, MNP 5
Szybkości: od 300 do 56 kb/s do roku 2000, zależnie od jakości łącza, kompresja zwiększa to do 100 kB/s.
Dedykowane linie i kable do transmisji danych > 1Mbit/sek, nawet do ponad 20 Mb/s, powyżej tego potrzebne są światłowody.
Modemy radiowe:
WiFi 802.11b, 802.11g oraz 802.11n w paśmie 2,4 GHz, mały zasięg <150m na zewnątrz, szybkość do 11, 54 i 300 Mb/s.
Zasięg 10-30 km ma WiMax IEEE 802.16e, do 75 Mb/s (w 2011 na razie 4 Mb/s), działający również dla szybko poruszających się pojazdów,
Homologacja - sprawdzanie zgodności urządzeń z siecią telekomunikacyjną.
Modemy DSL (Digital Subscriber Line) i asynchroniczne ADSL.
Przykład: modemy Livebox TPSA, i Liveplug, rozprowadzana przez gnizdka sieciowe, z szybkoscią efektywną 25Mb/s, do 10 lub więcej gniazdek.
PC-Karty komunikacyjne.
Karty PC - informacje Intela
Karty faksu i teleksu.
Karty faks/modem;
rzadziej teleks - wychodzi z użycia.
Faks: 14.4 Kbps, 12 Kbps, 9600 bps, 7200 bps, 4800 bps, 2400 bps
Oprogramowanie serwera faksów
Karty voice mail, rozszerzenie możliwości elektronicznej sekretarki. Wybierając telefonem tonowym różne odpowiedzi można dojść do wiadomości zostawionych specjalnie dla jakiejś osoby lub sterować przez telefon zdalenie takim urządzeniem.
Wideotelefon komputerowy firmy Intel
Voice Faxmodem: modem, faks, karta dźwiękowa typu SoundBlaster, z funkcjami MIDI, obsługa telefonu z przywoływaniem rozmówców i poczta głosowa do tysiąca skrytek.
Najczęściej karty sieciowe w standardzie Ethernet, kilka typów złączek, szybkości 10 lub 100 Mbit/sek.
Karty bezprzewodeowe Wi-Fi do 11 Mbit/sek i Bluetooth, do 0.72 Mbit/sek
Typy UPS: on-line, off-line, tri-port.
Monitorowanie przy pomocy oprogramowania; automatyczne wyłączenie systemu.
Akumulatory ołowiowe nie żyją długo! Może się okazać, że UPSy dawno przestały działać.
Taśmy do archiwizacji, standardy i pojemności.
Streamery - napędy taśmowe do archiwizacji danych.
Dyski twarde (zewnętrze), magnetooptyczne i optyczne do archiwizacji.
Nie da się wyliczyć wszystkich urządzeń dołączanych do komputerów.
Czytniki
Biometryczne systemy zabezpieczające, np. czytniki kształtu dłoni, odcisków palców, dna oka, zapachu czy głosu osoby, wbudowane w notebooki.
Czytniki kart magnetycznych.
Czytniki kodów kreskowych i paskowych.
Telefony z czytnikami kart kredytowych - home banking.
Tokeny generujące kody dostępu do usług bankowych.
Urządzenia multimedialne
Głośniki do kart dźwiękowych, "domowy teatr" z kartami i głośnikami do Dolby Ac 5.1, kolumny basowe.
Dekodery MPEG do odtwarzania filmów cyfrowych.
Dyktafony cyfrowe.
Odtwarzacze dźwieku w formacie MP3/WMA, bez ruchomych części.
Karty teletekstu, często razem z TV.
Karty TV/video/radio, z pilotem.
Urządzenia wytwarzające zapachy.
Modulatory TV, sprzęgi wideo - niezbyt wyraźny obraz, najwyżej SVGA.
Odtwarzacz zdjęć cyfrowych - uproszczone PDA.
ARCHOS Jukebox Multimedia™ Camera: MP3 (zapis i odtwarzanie), dyktafon, wideo w MP4 (filmy w DivX), nagrywanie z TV i wyświetlanie na TV, album zdjęć, aparat cyfrowy, kamera, dysk 20GB, port USB2, FireWire, CompactFlash i SmartMedia, wbudowany ekran 352x288.
Urządzenia drukujące
Drukarki etykiet.
Elektroniczna tablica LiveBoard - przenosi obraz z tablicy na monitory.
Karty faksu do drukarek laserowych.
Rozdzielacze do drukarek, pozwalają na przyłaczenie wielu komputerów do jednej drukarki.
Urządzenia pozostałe
Karty PCMCIA lub PCCard: komunikacja, sprzęgi, dekodery MPEG.
Klucze sprzętowe - pozwalają uruchamiać zabezpieczone programy.
Kontrolery urządzeń domowych - kontrola włączania i wyłączania urządzeń elektrycznych.
Mikroskopy i teleskopy komputerowe, obraz na ekranie monitora.
Nastrojowy obwód scalony, rozpoznaje nastrój użytkownika.
Programatory EPROM-ów, pozwalają wymazać i wpisać nowe programy do starszych EPROMów.
Replikatory portów, dołączane do szyny systemowej, dodają nowe porty.
Sprzęgi bezprzewodowe: na podczerwień lub radiowe, montowane w PC.
Systemy meteorologiczne do zbierania informacji o pogodzie.
Faksmodemy + prowadzenie rozmowy telefonicznej na tej samej linii, standard DSVD (Digital Simultaneous Voice and Data).
TV-fono-puter:
Sony PCV, Toshiba Infinia ...
WebTV, czyli TV zintegrowana z Internetem: urządzenia Philipsa, kompuwizory czy teleputery?
Wszystkie urządzenia muzyczne zaczynają współpracować z CD-R/RW, wiele z nich ma wbudowane nagrywarki CD, magnetowidy cyfrowe korzystają z dysków.
Kolorowe kopiarko-drukarki + skanery i laserowy faks w jednym! Np. Xerox, HP.
|
Foto-fono-TV-video-notatnik = cyfrowe audio (MP3) i wideo (MP4), gry, elektroniczne książki, PDA, moduł bezprzewodowej łaczności, aparat cyfrowy i wideo, moduł TV, moduł GPS. |
|
|
Częste kombinacje: MP3 + notatnik cyfrowy + aparat foto z możliwościami robienia krótkich filmów MPEG, ruchomych plików graficznych i specjalnym trybem zdjęć tekstu; zintegrowane z telefonem komórkowym. |
|
Włodzisław Duch
, notatki do wykładów wstępnych, według książki Fascynujący świat komputerów
