Uwaga: te wykłady zostały zastąpione nową wersją.

Gerald Edelman, biolog molekularny, laureat nagrody Nobla z fizjologii i medycyny (1972).
"Przenikliwe powietrze, jasny ogień. O materii umysłu. (PIW, Warszawa 1999)

Proponowano inne podziały, np.

• A. Damasio, świadomość rdzenna i świadomość rozszerzona.
• N. Block, świadomość dostępowa i fenomenalna.

Rola głębiej ukrytych wartości (popędów) i ich wpływ na aktywny sposób oddziaływania ze środowiskiem prowadzący do wytworzenia się specyficznych, wyrafinowanych reakcji mózgu.
Próba realizacji tego modelu w serii automatów Darwin/Nomad, działających w oparciu o tak ogólne wartości jak "lepiej mieć doznania, niż ich nie mieć".

Brakuje tu jednak prespektywy wewnętrznej.