Sorry, your browser doesn't support canvas technology


Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla naszych pracowników

fot_atomic_0.jpg

Pracownicy Instytutu Fizyki UMK: dr Piotr Wcisło; dr Piotr Morzyński; dr Marcin Bober; dr Agata Cygan; dr hab. Daniel Lisak, prof. UMK; dr hab. Roman Ciuryło, prof. UMK; dr hab. Michał Zawada, prof. UMK znaleźli się w gronie laureatów prestiżowych Nagród Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia naukowe lub naukowo-techniczne w kategorii badania podstawowe.

Doceniono ich za opracowanie nowatorskiej metody badawczej, która pozwala na  prowadzenie poszukiwań defektów topologicznych ciemnej materii przy wykorzystaniu działających już optycznych zegarów atomowych, a w szczególności dwóch wzorców częstotliwości: atomowego i wnęki optycznej, które w odmienny sposób reagują na obecność ciemnej materii. Badania polegają na lokalnych obserwacjach obu częstotliwości optycznych, co eliminuje konieczność budowy kosztownych eksperymentów globalnych. Osiągnięcie daje realną szansę na detekcję defektów topologicznych ciemnej materii, co byłoby przełomem w fizyce i astronomii.

Zespół uhonorowanych przez Ministra naukowców pracuje na UMK w Toruniu w Krajowym Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej. Ich badania skupiają się na wykorzystaniu ultradokładnej spektroskopii laserowej do badania fizyki atomowej i molekularnej. Uczestniczyli oni przy realizacji w Polsce wszystkich kamieni milowych eksperymentów z ultrazimną materią, czyli pierwszej pułapki magneto-optycznej, pierwszej pułapki magnetycznej dla neutralnych atomów, pierwszej optycznej pułapki dipolowej, pierwszych ultrazimnych molekuł wytworzonych przez fotoasocjację, pierwszej sieci optycznej, pierwszego kondensatu Bosego-Einsteina i pierwszego optycznego wzorca atomowego. Równolegle z technikami chłodzenia i pułapkowania atomów, zespół zajmuje się metodami spektroskopii laserowej o ultrawysokiej rozdzielczości, niezbędnymi do dalszego rozwoju wzorców częstotliwości. Członkowie zespołu rozwijają m.in. systemy spektroskopii start we wnęce. Ostatnim sukcesem zespołu, udokumentowanym w prestiżowym Nature Astronomy, jest wykorzystanie optycznego zegara atomowego w poszukiwaniach ciemnej materii, jednej z największych wciąż nierozwiązanych zagadek Wszechświata. Zespół zaprojektował i wykonał eksperyment badający sprzężenie potencjalnej ciemnej materii w formie defektów topologicznych powstałych we wczesnych etapach ewolucji naszego Wszechświata z polami Modelu Standardowego.

Uroczystość wręczenia tegorocznych Nagród Ministra odbyła się 11 grudnia w Starej Oranżerii w Łazienkach Królewskich w Warszawie. Wicepremier Jarosław Gowin łącznie nagrodził 60 reprezentantów świata nauki.